Kategoria: newsletter, plastik

Dodano: 21.08.2025

Czas czytania: 3 min

Kto zapłaci za śmieci? Nowy system odciąży mieszkańców, obciąży producentów

Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) – to nowe przepisy, do których wprowadzenia szykuje się nasz kraj. Ich celem jest to, aby producenci ponosili koszty wprowadzania opakowań na rynek.

Jak będzie działać nowy system?

Każdy producent wprowadzający na rynek opakowanie będzie płacił kilkugroszową opłatę do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Ten z kolei zgromadzone środki rozdysponuje pomiędzy samorządy, przedsiębiorstwa odbierające odpady i zajmujące się recyklingiem. Finalnie w całym kraju powinno doprowadzić to do obniżenia stawek za wywóz śmieci. Producenci z kolei będą mieli bodziec do ograniczania nadmiernego zużycia opakowań. Tym samym staną się niejako “odpowiedzialni finansowo” za wytworzone przez siebie opakowania. Wprowadzona zostanie zatem (wreszcie) następująca logika – to producent zanieczyszcza środowisko, a nie konsument i to on powinien za to płacić! System ma skłaniać producentów do przestawienia się na bardziej ekologiczne i łatwiejsze do recyklingu opakowania, za które będą pobierane niższe opłaty.

“Chodzi o to, że to producenci muszą ponosić odpowiedzialność za swój produkt w całym cyklu życia produktu, czyli nie tylko do momentu sprzedaży, tak jak jest to generalnie obecnie, ale aż do unieszkodliwienia odpadu, który powstał z tego produktu” – powiedziała podczas konferencji wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Podobna opłata, tzw. opłata produktowa, obowiązuje już obecnie – natomiast dotyczy jedynie przedsiębiorców, którzy nie wypełnią wymaganego poziomu recyklingu opakowań. W praktyce stanowi więc rodzaj sankcji za niewywiązanie się z obowiązków odzysku i recyklingu, a jej wysokość zależy od rodzaju materiału opakowaniowego. Nowy system ROP rozszerzy ten mechanizm, wprowadzając obowiązkową opłatę opakowaniową od każdego kilograma wprowadzonego na rynek opakowania, niezależnie od poziomu recyklingu.

System będzie wdrażany etapami — początkowo od 2026 r. producent zapłaci jedynie do pół grosza więcej za opakowanie, natomiast od 2028 r. koszt wzrośnie do kilku groszy.

Ile dokładnie wynosić będzie opłata opakowaniowa?

Opłata opakowaniowa będzie ponoszona przez przedsiębiorców za każdy kilogram opakowania wprowadzony do obrotu. Jej wysokość będzie różna w zależności od materiału.

W pierwszym roku działania ustawy (2026) opłata wyniesie 8% docelowej stawki, w 2027 r. będzie to 20%. Od 2028 roku będzie obowiązywać pełna stawka. Zgodnie z szacunkami wpływy z opłaty opakowaniowej w 2028 r. mają wynieść ponad 5 mld zł.

Co na to producenci? Ekologia im nie w smak

Proponowane rozwiązania spotkały się z krytyką organizacji biznesowych, przede wszystkim Konfederacji Lewiatan. Jej zdaniem centralny model oparty na jednej państwowej instytucji (NFOŚiGW) jako operatorze może ograniczyć konkurencję, być nieefektywny i doprowadzić do wzrostu cen dla konsumentów.

Kiedy ROP zacznie obowiązywać?

System ROP to obiecujące podejście do redefinicji odpowiedzialności za odpady opakowaniowe — przenosi ciężar na producentów i sprzyja ekodesignowi. W Na Gramy mamy nadzieję, że politycy nie ugną się pod presją biznesu, patrzącego tylko na swoje zyski. Ostateczny kształt ustawy i systemu zdecyduje o tym, czy rzeczywiście przyniesie korzyści środowisku. Na razie projekt ustawy został ogłoszony i trafił do konsultacji publicznych i międzyresortowych. Głosowanie nad ustawą odbędzie się prawdopodobnie na koniec roku.

Tomek Kuliś

Na Gramy Łódź

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.

Czytaj podobne

Dodano: 2026-02-22
Czas czytania: 3 min
Kategoria: newsletter|Polska
Autor: Tomek Kuliś

Posiłki roślinne w szkołach – nadchodzi rewolucja!

Dodano: 2026-02-15
Czas czytania: 3 min
Kategoria: newsletter|świat
Autor: Agnieszka Tomala

USA wraca do węgla: energetyczny zwrot Białego Domu w 48 godzin

Może cię zainteresować

Wybierz producenta

Kto zapłaci za śmieci? Nowy system odciąży mieszkańców, obciąży producentów

Jak będzie działać nowy system?

Ile dokładnie wynosić będzie opłata opakowaniowa?

Co na to producenci? Ekologia im nie w smak

Kiedy ROP zacznie obowiązywać?

Tomek Kuliś

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Czytaj podobne

Może cię zainteresować

nowość

nowość

nowość

nowość

nowość

Szacowanie ile produktu potrzebujemy

Jedna łyżeczka to około 5g

Jedna łyżka to około 15g

Jedna szklanka to około 250g