Konie zostają na trasie do Morskiego Oka, ale znikają z Rzymu

Jeszcze kilka miesięcy temu wydawało się, że wieloletni spór o transport konny do Morskiego Oka zmierza do końca. W lutym 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Tatrzański Park Narodowy, samorząd i przedstawiciele przewoźników podpisali porozumienie zakładające duże zmiany. Od 2026 r. konie miały kursować jedynie na krótkim, około 2,5-kilometrowym odcinku między Palenicą Białczańską a Wodogrzmotami Mickiewicza. Dalszą, bardziej wymagającą część trasy do Morskiego Oka miały przejąć elektryczne busy. Zapowiadano przy tym, że fiakrzy nie stracą pracy – mieli zostać włączeni do obsługi nowego systemu transportu.

Pierwszy krok w tym kierunku już wykonano. Na trasie pojawiły się cztery elektryczne busy, które rozpoczęły pilotażowe kursy. Testy wykazały, że pojazdy dobrze radzą sobie z górską drogą i mogą bezpiecznie przewozić turystów. Problemem okazała się jednak nie technologia, lecz skala przedsięwzięcia. Cztery pojazdy nie są w stanie zastąpić transportu realizowanego dotychczas przez kilkadziesiąt zaprzęgów konnych, dlatego obecnie pełnią jedynie rolę uzupełniającą, a konie nadal obsługują całą trasę.

Nie oznacza to jednak, że projekt został porzucony. Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi przetarg na zakup kolejnych 16 autobusów elektrycznych. Razem z czterema już eksploatowanymi pojazdami mają one stworzyć flotę liczącą 20 busów, która pozwoli wdrożyć pierwotny plan ograniczenia pracy koni do krótszego odcinka drogi. Według zapowiedzi resortu rozstrzygnięcie przetargu planowane jest we wrześniu. Następnie producent będzie musiał wyprodukować i dostarczyć pojazdy, dlatego pełne uruchomienie nowego systemu transportu nastąpi najwcześniej kilka miesięcy później. Oznacza to, że również w najbliższym sezonie turyści będą korzystać zarówno z zaprzęgów konnych, jak i autobusów elektrycznych.

Tymczasem najnowsze badania koni ponownie rozgrzały dyskusję. Zespół ekspertów monitorował parametry fizjologiczne zwierząt podczas pracy na trasie. Wyniki okazały się bardziej złożone, niż spodziewali się zarówno obrońcy zwierząt, jak i zwolennicy utrzymania zaprzęgów. Badania wykazały, że konie dobrze radzą sobie z wysiłkiem na zdecydowanej większości trasy, a największym obciążeniem nie jest sam podjazd, lecz ostatni odcinek prowadzący do parkingu na Włosienicy, gdzie droga jest najbardziej stroma. To właśnie ten fragment eksperci wskazali jako najbardziej wymagający dla zwierząt. Na pozostałej części trasy nie stwierdzono oznak przeciążenia, co stało się argumentem dla zwolenników utrzymania transportu konnego.

W praktyce oznacza to, że zamiast całkowitej likwidacji przewozów konnych coraz częściej mówi się o kompromisie. Docelowo konie mają pokonywać jedynie krótszy odcinek trasy, natomiast dalszy transport przejmą elektryczne busy. Kiedy dokładnie to nastąpi, zależy jednak od zakończenia przetargu i dostawy nowych pojazdów.

Tymczasem w Rzymie zapadła znacznie bardziej radykalna decyzja. Władze włoskiej stolicy postanowiły definitywnie wycofać z ulic historycznego centrum ostatnie konne dorożki, tzw. botticelle. W mieście pozostało już tylko 16 takich zaprzęgów, a ich właścicielom zaproponowano możliwość zamiany licencji dorożkarskich na licencje taksówkarskie. Powodem są przede wszystkim względy związane z dobrostanem zwierząt, które pracują w coraz większym ruchu ulicznym i podczas letnich upałów.