Czy wreszcie doczekamy się zakazu hodowli zwierząt futerkowych?

To już siódma próba uchwalenia w Polsce zakazu hodowli zwierząt na futra. Wszystkie poprzednie utykały na różnych etapach procesu legislacyjnego. Wszystko wskazuje, że teraz może być inaczej.

Do siedmiu razy sztuka…

Walka o zakończenie cierpień zwierząt futerkowych w Polsce trwa już od 2011 roku. Wtedy Koalicja dla Zwierząt zgłosiła obywatelski projekt nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt, który podpisało aż 220 tysięcy Polaków! Poparcie dla inicjatywy zadeklarowały wówczas wszystkie główne partie. Projekt po pierwszym czytaniu w Sejmie został skierowany do prac w sejmowych komisjach… i tam utknął.

W 2017 roku posłowie PiS złożyli własny projekt zakazu hodowli zwierząt futerkowych (z wyjątkiem królika). Za projektem opowiadał się nawet Jarosław Kaczyński. Wkrótce jednak, pod presją lobby rolników, PiS zaczął z ustawy się wycofywać, zmieniać jej zapisy, aż w końcu zupełnie straciła impet i przestała być procedowana.

W 2020 roku było już najbliżej zmiany przepisów. Uchwała PiS zakładająca słynną „Piątkę dla zwierząt” została przyjęta przez Sejm poparciem 356 posłów. Senat wprowadził do niej poprawki. Jednak gdy projekt wrócił do Sejmu, PiS ponownie ugiął się pod presją lobbystów i umieścił go w tzw. sejmowej zamrażarce – marszałek sejmu nie skierował projektu pod głosowanie. Od tamtej pory kwestia futer była w zawieszeniu, mimo że debata publiczna nie cichła.

Dlaczego dotąd nie udało się wprowadzić zakazu?

Próby uchwalenia zakazu hodowli zwierząt futerkowych napotykały na wiele barier, zarówno politycznych, jak i praktycznych. Branża futrzarska od lat dysponuje wpływami i zdolnością do lobbingu — argumenty ekonomiczne, lokalne uzależnienie rolników od tej produkcji, opór w regionach o dużym udziale ferm, to wszystko stawiało realny opór dla inicjatyw zakazowych.

*Kolejny uratowany lisek. Fot. Andrzej Skowron, Otwarte Klatki*

Dwa równoległe projekty

Obecnie na stole mamy aż dwa projekty zakazu hodowli zwierząt na futra. Pierwszy jest autorstwa Małgorzaty Tracz (KO). Ustawa została złożona w Sejmie w czerwcu, a podpis poparcia pod nią złożyło 120 parlamentarzystów i parlamentarzystek.

Projekt przewiduje między innymi: zakaz tworzenia nowych ferm od momentu wejścia ustawy, 5-letni okres przejściowy do wygaszenia hodowli oraz system odszkodowań (degresywnie: im szybciej hodowla będzie zakończona, tym wyższa rekompensata) oraz odprawy dla pracowników ferm. Sama Tracz określa swój projekt jako „sprawiedliwą umową społeczną między hodowcami, parlamentarzystami i społeczeństwem”. W wywiadach podkreśla, że dzięki tym elementom — zwłaszcza rekompensatom i rozsądnemu vacatio legis — projekt ma większe szanse na uzyskanie poparcia szerokiego grona posłów.

Według materiałów prasowych, projekt Tracz ma poparcie parlamentarzystów z KO, Lewicy, Polski 2050 i części PSL oraz – według samej posłanki – „niektórzy posłowie PiS również je popierają”.

Obok projektu Tracz w Sejmie złożono drugi projekt (autor: poseł Jarosław Sachajko oraz posłowie PiS, Konfederacji i Kukiz’15). Ten wariant przewiduje znacznie dłuższy — 15-letni — okres przejściowy (do roku 2039) i nie zakłada odszkodowań dla hodowców. Projekt ten jest przez część środowisk uważany za „iluzoryczny zakaz”. Zgodnie z nim bowiem aż do 2039 roku hodowla zwierząt futerkowych może trwać w najlepsze.

Najpierw poddany pod głosowanie będzie projekt Tracz — jako bardziej ambitny i bardziej atrakcyjny politycznie — a jeśli on nie przejdzie, wtedy może być dopuszczony do głosowania projekt alternatywny. Zwolennicy zakazu podkreślają, że większość społeczeństwa (ok. 70%) jest przeciwko hodowli futerkowej, co może wpływać na posłów obawiających się wizerunkowo głosowania.

Na szczęście branża i tak się kurczy

“Produkcja futer maleje. Nawet w Chinach, które są liderem w hodowli zwierząt na futra. W latach 2019-2022 zanotowano tam spadek produkcji o około 60 proc. Hoduje się rocznie 10 mln zwierząt, podczas gdy dekadę temu było to 60 milionów” – mówiła podczas wystąpienia w Komisji Sejmowej Marta Korzeniak ze Stowarzyszenia Otwarte Klatki.

Również w Polsce branża się zwija. Od 2015 roku liczba zabijanych zwierząt na futra spadła w Polsce o 80%. W naszym kraju działa obecnie około 300 ferm (w szczytowych latach było 800).

Nie chcemy tu epatować drastycznymi informacjami. Jeśli jednak chcesz dowiedzieć się więcej o zwierzętach futerkowych i jak bardzo cierpią, poczytaj tu:

www.otwarteklatki.pl