Trwa COP30, czyli 30. Konferencja Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych, odbywająca się w brazylijskim mieście Belém — „bramie do Amazonii”. To szczególne miejsce — na skraju jednego z najważniejszych ekosystemów na Ziemi — symbolicznie podkreśla wagę i pilność globalnych działań na rzecz ochrony klimatu i bioróżnorodności.
NDC na COP30: nowe cele do 2035 r. i luka do wymaganych 60% redukcji emisji
Tematyka COP30 jest rozległa i niezwykle istotna. W centrum uwagi znajdują się przede wszystkim nowe narodowe plany działania klimatycznego (NDC), które muszą odzwierciedlać bardziej ambitne cele redukcji emisji gazów cieplarnianych. Wg ONZ obecne zobowiązania państw — mimo że ich liczba wzrosła w ostatnich latach — pozwolą na ograniczenie emisji o zaledwie 10 proc. do 2035 r. – podczas gdy potrzeba co najmniej 60 proc. Do sukcesu niezbędne są zatem realne i szybkie zmiany.

COP30 bez USA
Konferencja po raz pierwszy w historii odbywa się bez udziału Stanów Zjednoczonych. Brak największego emitenta znacząco komplikuje światowe negocjacje klimatyczne i stawia Unię Europejską w roli kluczowego, choć nie do końca gotowego lidera. UE zmaga się z wewnętrznymi podziałami i presją krajów opóźniających jej ambitne cele klimatyczne. Ta sytuacja dodatkowo utrudnia rozmowy z Chinami i innymi głównymi gospodarkami, które wykorzystują niepewność Europy.
TFFF: 125 mld dolarów na ochronę lasów tropikalnych i miejsc pracy
Brazylia, jako gospodarz szczytu, podkreśla wagę ochrony lasów tropikalnych oraz promuje inicjatywę Tropical Forest Forever Facility (TFFF), fundusz wart 125 mld dolarów, mający wspierać kraje i społeczności chroniące lasy deszczowe przed wycinką i degradacją. To ambicja łączenia walki z kryzysem klimatycznym z rozwojem społecznym i ochroną miejsc pracy, co jest kluczowe dla społecznej akceptacji transformacji.

Sprawiedliwość klimatyczna: głos rdzennych społeczności i protesty w Belém
Szczególne miejsce w rozmowach na COP30 zajmują kwestie sprawiedliwości klimatycznej. Przedstawiciele rdzennych społeczności oraz aktywiści licznie obecni na szczycie zwracają uwagę na potrzebę włączenia wszystkich grup społecznych w proces decyzyjny. Protesty, które zakłóciły przebieg konferencji, ukazały napięcia między działaniami politycznymi a realnym doświadczeniem osób dotkniętych zmianami klimatu, zwłaszcza w regionach Amazonii.

Finansowanie transformacji: rolnictwo, odbudowa terenów i cyfrowa dekarbonizacja
Ponadto dyskutowane są mechanizmy finansowania transformacji klimatycznej. Chociaż na COP28 w Dubaju powołano Fundusz na rzecz Strat i Szkód, jego operacjonalizacja i zapewnienie środków pozostaje wyzwaniem. Przywódcy negocjują też kwestie związane z adaptacją rolnictwa, odbudową zdegradowanych terenów czy cyfrową transformacją wspomagającą ograniczenie emisji.
Co dalej?
Na COP30 testowana jest zdolność świata do przekucia deklaracji paryskich w konkretne działania. Przed delegatami jeszcze wiele trudnych decyzji, które zdecydują o naszej wspólnej przyszłości. Szczyt potrwa do 21 listopada, a jego wyniki będą miały implikacje nie tylko dla polityki międzynarodowej, ale i dla każdego z nas, przypominając, jak ważne są świadome wybory i działania na poziomie lokalnym.