Smog to poważny problem, który prowadzi corocznie do przedwczesnej śmierci około 40 tysięcy osób w naszym kraju. Pomimo licznych publikacji prasowych, stan wiedzy o smogu wśród Polaków jest wciąż niezadowalający. Tak przynajmniej wynika z najnowszego raportu “Mapa postaw społecznych wobec zanieczyszczenia powietrza” opublikowanego przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Sprawdź razem z nami swoją wiedzę na temat smogu!
1. Czy dwutlenek węgla zanieczyszcza powietrze i szkodzi płucom?
NIE. Choć dwutlenek węgla w atmosferze powoduje efekt cieplarniany i napędza katastrofę klimatyczną, nie jest uznawany za składnik “smogu” (a tak twierdziło 71% respondentów w przeprowadzonym przez CMKP badaniu). Nie jest toksyczny dla ludzi i nie szkodzi płucom. Nawet przy ruchliwej drodze w centrum miasta jego stężenie w powietrzu podnosi się nieznacznie. CO2 stanowi za to poważny problem w małych pomieszczeniach o słabej wentylacji, takich jak sale lekcyjne – tam jego stężenie rośnie znacząco i może powodować bóle głowy i poważniejsze objawy.

2. Z czego składa się smog?
Kluczowym komponentem smogu, zanieczyszczającym powietrze i szkodzącym płucom są natomiast pyły zawieszone (PM 2,5 i PM 10), sadza (produkt niepełnego spalania węgla i węglowodorów), a także tlenki azotu, metale ciężkie (ołów, arsen), dwutlenek siarki, ozon oraz lotne związki organiczne.
3. Główną przyczyną smogu jest przemysł, ruch samochodowy czy domowe piece?
Główną przyczyną smogu w Polsce nie są samochody ani przemysł, a przydomowe piece (tzw. niska emisja). Emitują one pyły zawieszone (PM 2,5 i PM10), sadzę i tlenek węgla. Tylko połowa dorosłych mieszkańców Polski wskazała domowe instalacje grzewcze (piece/kotły), jako istotne źródło zanieczyszczenia powietrza, a 72% badanych uznawało przemysł (kopalnie, zakłady przemysłowe, fabryki) za najbardziej istotne źródło zanieczyszczenia powietrza w Polsce.

4. Jakie zagrożenia dla zdrowia powoduje smog?
Choć zdajemy sobie sprawę, że smog szkodzi płucom i powoduje nowotwory, rzadko pamiętamy o jego wpływie na układ krążenia, (a specyfika polskiego smogu jest wyjątkowo szkodliwa dla serca) czy kłopoty z płodnością. Tylko 7 proc. ankietowanych wie, że smog może prowadzić do cukrzycy.

5. Co robić przy różnych poziomach PM2,5 i PM10 w powietrzu?
Z badania CKMP wynika, że niewiele robimy w sprawie smogu. Jedynie 29 proc. badanych sprawdza, jaka jest bieżąca jakość powietrza na zewnątrz. Gdy przekroczone są normy, jedynie 44 proc. ludzi zamyka okna, a 37 proc unika wychodzenia z budynków. Oczyszczacze powietrza stosuje 19 proc., 10 proc. jest skłonnych używać maski ochronne. Sprawdzanie jakości powietrza jest bardzo ważne. Jeśli nie do końca wiesz co robić przy różnym stanie powietrza, pomoże Ci w tym poniższa tabela. Klasyfikacja jakości powietrza opiera się z reguły na poziomie pyłów PM2,5 i PM10 – i to one są z reguły podawane we wszystkich komunikatach i aplikacjach.

Polacy nie są gotowi na ostrzejszą walkę ze smogiem
Pomimo świadomości, że smog jest bardzo szkodliwy, nie ma dużego poparcia społecznego do poważnych ingerencji państwa w gospodarkę i organizację naszych miast, które mogłyby istotnie poprawić nasze powietrze. Niewiele ponad połowa respondentów jest za nakładaniem podatków na firmy zanieczyszczające środowisko. Podobny odsetek poparłby wprowadzenie prawnego obowiązku wymiany starych pieców na bardziej ekologiczne. Z kolei limitowanie ruchu samochodowego w centrach miast popiera jedynie 27% osób, a 23% opowiada się za zamykaniem kopalń. Nie jesteśmy też gotowi na zakaz produkcji aut spalinowych – takie rozwiązanie poparłoby jedynie 10% Polaków.
