Kategoria: newsletter|Polska

Dodano: 14.12.2025

Czas czytania: 3 min

Przełomowy dokument chroniący Puszczę Białowieską!

Wreszcie możemy liczyć na kres wycinek i polowań! Polska przesłała bowiem do UNESCO Plan Zarządzania Puszczą Białowieską. To szansa uratowania najcenniejszego polskiego lasu, którego obecny stan oceniany jest jako krytyczny!

Plan Zarządzania Puszczą to pierwsza tak szeroka strategia, przygotowana po latach sporów i z opóźnieniem względem zaleceń UNESCO. Najważniejsza zmiana: 96 proc. polskiej części Puszczy ma pozostać pod wpływem naturalnych procesów, bez gospodarki leśnej i polowań! Wcześniej było to tylko 37%. Warto pamiętać, że Białowieski Park Narodowy obejmuje jedynie ok. 11 tys. ha — to zaledwie 17% polskiej części Puszczy.

Dokument powstał w odpowiedzi na alarm podniesiony ostatnio przez ekspertów. W październiku 2025 r. Miedzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) w najnowszym raporcie World Heritage Outlook oceniła stan Puszczy Białowieskiej jako „krytyczny” — najniższy stopień w czterostopniowej skali oceny. To drastyczna zmiana po wcześniejszych raportach. W 2014 r. IUCN ocenił stan jako „dobry z zastrzeżeniami”. W 2017 r. ocena spadła do „poważnych zastrzeżeń” po masowych wycinkach.

*Ocena IUCN dla różnych obszarów dziedzictwa światowego – jak widać większość obszarów uzyskało ocenę dobrą…* Białowieża „na czerwono”

Krytyczny stan Puszczy Białowieskiej – co stwierdzili eksperci?

Eksperci z IUCN po 2014 roku wskazywali na następujące zastrzeżenia:

Zwiększone, często nieuzasadnione wycinki, które zdaniem ekspertów przekraczały działania konieczne dla tzw. „cięć sanitarnych” i zagrażały starym drzewostanom oraz siedliskom o wysokiej naturalności.
Słabość zarządzania i brak spójnej strategii. IUCN wielokrotnie rekomendował, by standardy ochrony stosowane w obrębie parku narodowego obejmującego tylko niewielką część kompleksu leśnego rozciągnąć na cały zwarty obszar Puszczy.
Rosnąca fragmentacja Puszczy i dewastacja infrastrukturalna – budowa dróg leśnych i utwardzonych, poszerzanie ich, co zwiększało fragmentację i ułatwiało inwazję gatunków obcych.

Raport Państwowej Rada Ochrony Przyrody z listopada – alarm potwierdzony

W odpowiedzi na październikowy raport IUCN, również polski podmiot, tzn. Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) potwierdziła krytyczny stan Puszczy. Jej raport podkreślił też ile złego dla przyrody spowodowała budowa zapory na granicy polsko-białoruskiej. Rada apelowała o pilne działania naprawcze: przyjęcie zintegrowanego planu zarządzania, tworzenie wielkopowierzchniowych rezerwatów poza granicami parku narodowego, zaprzestanie polowań w obrębie obiektu, likwidację niepotrzebnych dróg leśnych, przywracanie hydrologii (zasypywanie rowów, odbudowa mokradeł) oraz wdrożenie kompleksowego monitoringu przyrodniczego.

Przyrodzie nie pomaga również stała obecność wojska i Straży Granicznej. Oprócz tego eksperci wskazali na postępujące osuszanie siedlisk.

W przypadku nielicznych gatunków – jak np. rysi w polskiej części Puszczy – grozi im wręcz wyginięcie w perspektywie kilku lat – stwierdził raport PROP

Nowy Plan Zarządzania – nadzieja dla Puszczy

Nowy Plan Zarządzania wyznacza strategię zarządzania całą Puszczą na lata 2025–2050. Przewidziano w nim wiele długofalowych działań, będących odpowiedzią na wszystkie zastrzeżenia z obu raportów – IUCN oraz PROP. Realizacja tych zapisów będzie kluczowa dla odwrócenia trendu pogarszania się stanu ochrony. Przyjrzyjmy się kluczowej mapie wyznaczającej zakres Planu:

*Źródło:* *gov.pl* *Obszary o numerach 1 – 3 (zielone i brązowe) będą wyłączone z wycinek i działalności łowieckiej.*

Czy możemy liczyć na powiększenie Białowieskiego Parku Narodowego?

Starania o objęcie całej Puszczy Białowieskiej parkiem narodowym trwają od końca lat 90.
W latach 2010-2011 rozważano etapowe powiększenie parku do około 30 tys. ha. Decyzje te jednak napotykały na opór lokalnych samorządów i długotrwałe negocjacje. Być może w 2026 r. doczekamy się odnowienia tego tematu. Zachęcam do lektury znakomitego raportu, gdzie przedstawione są wszystkie projekty powiększenia istniejących i utworzenia nowych parków narodowych w Polsce:

https://przyrodnicze.org/projekty/25-nowych-parkow-narodowych-do-utworzenia-w-polsce

Tomek Kuliś

Na Gramy Łódź

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.

Czytaj podobne

Dodano: 2026-02-22
Czas czytania: 3 min
Kategoria: newsletter|Polska
Autor: Tomek Kuliś

Posiłki roślinne w szkołach – nadchodzi rewolucja!

Dodano: 2026-02-15
Czas czytania: 3 min
Kategoria: newsletter|świat
Autor: Agnieszka Tomala

USA wraca do węgla: energetyczny zwrot Białego Domu w 48 godzin

Może cię zainteresować

Wybierz producenta

Przełomowy dokument chroniący Puszczę Białowieską!

Krytyczny stan Puszczy Białowieskiej – co stwierdzili eksperci?

Raport Państwowej Rada Ochrony Przyrody z listopada – alarm potwierdzony

Nowy Plan Zarządzania – nadzieja dla Puszczy

Czy możemy liczyć na powiększenie Białowieskiego Parku Narodowego?

Tomek Kuliś

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Czytaj podobne

Może cię zainteresować

nowość

nowość

nowość

nowość

nowość

Szacowanie ile produktu potrzebujemy

Jedna łyżeczka to około 5g

Jedna łyżka to około 15g

Jedna szklanka to około 250g