Przełomowe odkrycie – ratunek dla pszczół

Ekosystem naszej planety bazuje na owadach zapylających. Ich wyginięcie spowodowałoby kryzys w rolnictwie na niewyobrażalną skalę. Ostatnie lata nie są łatwe dla pszczół – zmagają się z wysokimi stratami sezonowymi spowodowanymi m.in. warrozą, ubożeniem bazy pokarmowej, pestycydami i ekstremami pogodowymi. Odkrycie nowej “superkarmy” daje jednak nadzieję na polepszenie ich losu.

Pszczoły na suplementach – nadchodzi super-karma

Naturalnym pokarmem pszczół jest pyłek kwiatowy. Dostarcza on im nie tylko białek i węglowodanów, ale także steroli – składników odżywczych, których nie są one w stanie same wytworzyć (w przeciwieństwie np. do ludzi). Dotychczasowe substytuty pyłku, choć zapewniały pszczołom białka, w ogóle pomijały kwestie steroli, co skutkowało m.in. fatalnym osłabieniem ich systemu odpornościowego.

Ostatnio pojawiło się wyjątkowo optymistyczne odkrycie: naukowcy stworzyli tzw. „superżywność” dla pszczół – odżywkę wzbogaconą o sterole produkowane przez genetycznie modyfikowane drożdże. Nowy suplement dostarcza sześciu głównych steroli. W rezultacie, w koloniach otrzymujących taką dietę zaobserwowano aż 15-krotny wzrost liczby osobników osiągających dorosłość. Szacuje się, że rozwiązanie może trafić w ręce pszczelarzy już w ciągu najbliższych dwóch lat, po dalszych testach i wdrożeniu na szerszą skalę. To olbrzymia nadzieja na problem słabnącej bazy pokarmowej dla pszczół.

Pestycydy w miodach – wyniki badań

Niestety innym problemem jest wpływ zanieczyszczenia środowiska na jakość miodu. W kwietniu tego roku Greenpeace przeprowadził badanie, które wykazało obecność pestycydów w aż 65% badanych próbek miodu. W co piątej próbce badacze znaleźli tiachlopryd, którego używanie jest zakazane od lutego 2021 roku. Z kolei w 10 próbkach przekroczony był poziom dopuszczalnej zawartości substancji toksycznej.

Zastanawiacie się jaki typ miodu jest najbezpieczniejszy? Z Wielkiego Testu Miodu wynika, że będzie to miód gryczany. Najmniej bezpieczny jest miód rzepakowy.

“Pamiętajmy, że ciało pszczoły działa jak naturalny filtr, który zatrzymuje metale ciężkie i wiele substancji toksycznych. Jeżeli mimo to znajdujemy takie substancje w miodzie, oznacza to, że stan środowiska musi już być alarmujący – komentuje Krzysztof Cibor, szef zespołu kampanii Greenpeace.

„Adoptuj Pszczołę” – społeczna mobilizacja w obronie zapylaczy

Wielki Test Miodu był elementem długofalowej kampanii Adoptuj Pszczołę prowadzonej przez Greenpeace. Jest to prowadzona od 2013 roku akcja społeczna, dzięki której tysiące osób angażują się w pomaganie pszczołom. Dzięki wirtualnym „adopcjom” na stronie adoptujpszczole.pl każdy ma szansę wesprzeć akcję. Uczestnicy dokonują wpłaty darowizny, od 2 zł za jedną pszczołę 🙂 Dzięki zgromadzonym środkom przez lata udało się już wiele zdziałać: stworzono między innymi sto hoteli dla owadów zapylających w 16 miastach w Polsce czy przeprowadzono Wielki Spis Zapylaczy. Wielkim sukcesem było też działanie interwencyjne polegające na odbudowie pszczelej populacji w Przyczynie Dolnej, gdzie w jedną noc zginęło kilka milionów pszczół.

Niezbędne dalsze kroki – stworzenie narodowej strategii

Ukoronowaniem akcji Adoptuj Pszczołę byłoby stworzenie Narodowej Strategii Ochrony Owadów Zapylających. Nad wprowadzeniem takiej prawnej formy ochrony zapylaczy od wielu lat pracują działacze społeczni we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa oraz Klimatu i Środowiska. Projekt takiego dokumentu powstał wraz z naukowcami i ekspertami już kilka lat temu. Niestety prace nad jego wejściem w życie wciąż trwają. Ostatnie spotkanie robocze w tej sprawie odbyło się w lipcu 2025 roku w Karkonoszach.